Tine van Wel – Typograaf

Grafisch ontwerp, Boeken en Typografie

Tekst passend maken

Als meisje van 8 jaar kreeg ik toegang tot de Mac van mijn vader (ook grafisch vormgever) met daarop Quark Xpress. We hebben het hier over 1990, en ik maakte mijn eerste krantje ‘de Tine’. Niet meer dan een wit staand A4tje waarop ik in Helvetica 12  pt berichtjes schreef. Ik herinner mij dat het laatste woord van de alinea afgebroken werd, met maar een paar letters op een nieuwe regel. Een hoerenjong, weet ik nu. Dit moest worden opgelost. Met uitleg van mijn vader zetten we de tekst iets krapper zodat de afbreking aansloot bij de regel ervoor.

Zetregels voor spatiëren
De laatste regel van een alinea moet uit minimaal twee woorden bestaan. Door een regel of meerdere regels smaller te zetten kan het laatste woord van een alinea dat eenzaam op een regel staat samengebracht worden met de regel erboven. Het versmallen van een regel is belangrijk om een rustig tekstbeeld op de hele pagina te creëren en dat bevordert de leesbaarheid. Bij linkslijnende tekst brengt het rust als er weinig gaten zitten aan het einde van een regel (een linkslijnende tekst zou geen afbrekingen mogen hebben, uitzonderingen daargelaten). Bij een uitgevulde tekst mag er niet teveel wit tussen de woorden zitten.

Dit kan ook op hoofdstukniveau, wanneer een hoofdstuk eindigt met maar drie regels op een verder lege pagina. Dit kun je verbeteren door de alinea’s met een korte laatste regel zo te versmallen dat de drie regels aan het einde van een hoofdstuk samen worden gevoegd op de pagina ervoor.

Een regel mag versmald worden tot maximaal -15 en de lettergrootte mag tot maximaal 97% worden verkleind; een combinatie van beide methoden is mogelijk. Onderzoek eerst wat het gekozen lettertype aan kan, en let erop dat het niet ten koste gaat van de leesbaarheid.

⇒ zie ook: Hoerenjongen en weeskinderen in de typografie

 

 

« »

© 2017 Tine van Wel – Typograaf. Thema door Anders Norén.